
ISPM 15 Nedir?
ISPM 15 Nedir? İhracatta Ahşap Palet ve IPPC Damgası Rehberi
ISPM 15, uluslararası ticarette kullanılan ahşap ambalaj malzemesinin ülkeler arasında böcek ve zararlı taşımasını önlemek için uygulanan uluslararası bitki sağlığı standardıdır. Açılımı International Standards for Phytosanitary Measures No. 15'tir ve BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) bünyesindeki Uluslararası Bitki Koruma Sözleşmesi (IPPC) tarafından yayımlanır. Kısaca: ihracatta kullanılan ahşap palet, sandık ve kasa ısıl işlem görmüş ve damgalanmış olmalıdır.
- Kapsam: Palet, sandık, kasa, takoz, kablo makarası
- En yaygın işlem: HT, çekirdekte 56 °C, en az 30 dakika
- Kanıt: Palet üzerindeki IPPC damgası
- Kimler ister: AB, ABD, Kanada, Çin, Avustralya gibi pek çok ülke
ISPM 15 neden var?
İşlenmemiş ahşabın içinde, kabuğunun altında ve liflerinde böcekler, larvalar ve nematodlar yaşayabilir. Bir paletle başka bir kıtaya taşınan bu canlılar, doğal düşmanlarının olmadığı yeni ortamda ormanlara ve tarım alanlarına ciddi zarar verebilir. Geçmişte uzun boynuzlu böceklerin ve çam nematodunun ahşap ambalajla yayılması, ülkeleri ortak bir kural koymaya yöneltti. ISPM 15 ilk olarak 2002'de kabul edildi ve sonraki yıllarda güncellendi.
Hangi ahşap ambalajlar ISPM 15 kapsamında?
Uluslararası taşımada kullanılan masif ahşaptan yapılmış tüm ambalajlar kapsamdadır:
- Ahşap paletler ve euro paletler
- Sandık, kasa ve ihracat kasaları
- Yükü sabitlemek için kullanılan takoz ve destek tahtaları
- Kablo makaraları ve ahşap bobinler
Kapsam dışı olanlar: 6 mm veya daha ince ahşap; kontrplak, OSB, yonga levha ve preslenmiş ahşap gibi tutkal, ısı ve basınçla işlenmiş malzemeler; plastik ve metal paletler; talaş ve ahşap yünü. Bu malzemelerden yapılan ambalaj damga gerektirmez.
ISPM 15 işlem yöntemleri
| Kod | Yöntem | Koşul | Not |
|---|---|---|---|
| HT | Isıl işlem (heat treatment) | Ahşabın çekirdeği en az 30 dk boyunca en az 56 °C | Türkiye'de en yaygın yöntem; ısıl işlem görmüş palet |
| DH | Dielektrik ısıtma | Ahşabın tüm kesiti en az 1 dk boyunca en az 60 °C | Mikrodalga / radyo frekansıyla ısıtma |
| MB | Metil bromür fümigasyonu | Gaz ile kimyasal işlem | Ozon tabakasına zararı nedeniyle AB dahil birçok yerde yasak veya kısıtlı |
İşlemden önce ahşabın kabuğu soyulmuş olmalıdır. İşlemden sonra palet, işlemi yapan yetkili işletmenin damgasıyla işaretlenir. Türkiye'de ISPM 15 damgası kullanabilecek işletmeler Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından kayıt altına alınır.
IPPC damgası nasıl okunur?
ISPM 15 uyumlu bir paletin üzerinde, genellikle iki karşı yan takozunda, çerçeve içinde şu bilgiler bulunur:
| Damgadaki bilgi | Örnek | Anlamı |
|---|---|---|
| IPPC logosu | Başak simgesi | Standarda uygun işlem yapıldığı |
| Ülke kodu | TR | İşlemin yapıldığı ülke |
| Üretici / işletme kodu | Kayıt numarası | Paleti işleyen yetkili işletme |
| İşlem kodu | HT, DH veya MB | Uygulanan işlem yöntemi |
Damga okunaklı ve kalıcı olmalıdır; elle yazılmış veya silinmiş damga kabul görmeyebilir. Tehlikeli madde etiketleriyle karışmaması için damgada kırmızı ve turuncu renk kullanılmaz.
Hangi ülkeler ISPM 15 istiyor?
Avrupa Birliği, ABD, Kanada, Meksika, Çin, Japonya, Avustralya, Yeni Zelanda ve Körfez ülkeleri dahil dünya ticaretinin büyük kısmını oluşturan ülkeler, ithal edilen yükteki ahşap ambalaj için ISPM 15 uyumunu şart koşar. Türkiye AB dışında olduğu için Türkiye'den AB'ye giden yükte de damgalı ahşap ambalaj gerekir. Kural ülkeden ülkeye değişebildiği için sevkiyattan önce alıcınızdan veya gümrük müşavirinizden teyit almanızı öneririz.
Damgasız palet kullanırsanız ne olur?
- Yük gümrükte bekletilir, denetim süresi uzar.
- Ahşap ambalajın yerinde işlenmesi, yükün yeniden paletlenmesi istenebilir.
- Yük iade edilebilir veya ahşap ambalaj imha edilebilir.
- Bu işlemlerin masrafı ve gecikmenin ticari maliyeti genellikle ihracatçıya kalır.
Isıl işlemli palet ile standart palet arasındaki fiyat farkı, bu risklerin yanında küçük kalır. Fark için palet fiyatları sayfasına bakabilirsiniz.
İkinci el ve onarılmış paletlerde ISPM 15
Okunaklı damgası olan ve onarım görmemiş bir palet tekrar ihracatta kullanılabilir. Onarımda yalnızca işlenmiş ve damgalı ahşap parça kullanılmalıdır; paletin önemli bir kısmı yenilendiyse palet yeniden işlenip yeniden damgalanmalıdır. İkinci el palet alırken ihracat için kullanacaksanız damganın varlığını ve okunaklılığını mutlaka kontrol edin.
İzmir ve Manisa'da ISPM 15 damgalı palet
Metkan, ihracat yapan firmalara ısıl işlemli (HT damgalı) EURO, EPAL ve özel ölçü palet tedarik eder. Ege Serbest Bölgesi için Gaziemir, kimya ve liman yükleri için Aliağa, Atatürk OSB için Çiğli sayfalarına göz atabilirsiniz.
Net teklif için teklif formunu doldurun veya WhatsApp’tan yazın (0539 290 35 30). Mesajınıza ölçü + adet + hedef ülke yazmanız yeterli.
Sıkça Sorulan Sorular
ISPM 15 nedir?
ISPM 15, uluslararası ticarette kullanılan ahşap ambalaj malzemesinin (palet, sandık, kasa, takoz) zararlı taşımaması için ısıl işlem veya fümigasyonla işlenmesini ve IPPC damgasıyla işaretlenmesini şart koşan uluslararası bitki sağlığı standardıdır.
ISPM 15 damgası olmayan palet ihracatta kullanılabilir mi?
Standardı uygulayan ülkelere gönderilen yükte kullanılamaz. Damgasız ahşap ambalaj gümrükte yükün bekletilmesine, işleme tabi tutulmasına, iade veya imha edilmesine yol açabilir ve masraflar genellikle ihracatçıya çıkar.
HT damgası ne demek?
HT (Heat Treatment), ahşabın çekirdek sıcaklığının en az 30 dakika boyunca en az 56 °C'de tutulduğu ısıl işlemi gösterir. Damgada ayrıca IPPC logosu, ülke kodu (TR) ve üretici kayıt numarası bulunur.
Plastik palet için ISPM 15 gerekir mi?
Hayır. Standart yalnızca masif (işlenmemiş) ahşabı kapsar. Plastik, metal paletler ile kontrplak, OSB ve preslenmiş ahşaptan yapılan paletler ISPM 15 kapsamı dışındadır.
İkinci el palet ihracatta kullanılabilir mi?
Üzerinde okunaklı ISPM 15 damgası bulunan ve onarım görmemiş ikinci el palet kullanılabilir. Onarılan palette yeni eklenen parçaların da işlenmiş olması, kapsamlı onarımda ise paletin yeniden işlenip damgalanması gerekir.